Bewuster kiezen voor betere kleding

TUBBERGEN/DINKELLAND - Ieder mens is uniek; zo hebben de meeste van ons ook een eigen kledingstijl. En ook een uiteenlopende interesse in dit thema. Persoonlijk ben ik vrij praktisch ingesteld: als ik iets nodig heb zoek ik iets wat past en koop ik er gelijk vier. Mijn kledingstijl is net die als een tekenfilmfiguur: altijd herkenbaar dezelfde outfit. Anderen kiezen juist voor het tegenovergestelde: elke week iets anders aan en telkens de nieuwste trends volgen. Wat je vandaag ziet op TikTok kan volgende week in je eigen kledingkast hangen. Platformen als Temu en Shein specialiseren hierin: Ultra Fast Fashion. Supersnelle mode die net zo snel opkomt als verdwijnt. Want dat hippe jurkje van afgelopen week? Dat kan nu écht niet meer...

Deze populariteit van supersnelle mode heeft ook een grote nadelige kant. Omdat deze kleding snel wordt afgedankt is de kwaliteit vaak ook matig. Het gaat misschien een of twee wasbeurten mee, daarna gooi je het weg. Erger nog is dat mensen dit soort mode kopen en soms zelfs weggooien nog voor het een keer gedragen is. Want de trend is al voorbij. Veel van deze kleding komt uiteindelijk in de verbrandingsoven terecht; de kwaliteit is zó matig dat zelfs kringloopwinkels het niet willen hebben.

Milieuimpact

Het maken, versturen en uiteindelijk afdanken van al deze wegwerpkleding heeft ook een grote impact op het milieu. Volgens Milieu Centraal kopen Nederlanders gemiddeld (!) 60 kledingstukken per jaar. Sommige worden maar even of zelfs helemaal niet gedragen. Als je 6 kledingstukken per jaar minder koopt kun je ongeveer 40 kilo CO2 perjaar besparen. Als alle Nederlanders dat zouden doen, dan scheelt dat net zoveel als 80.000 rondjes rond de aarde rijden met een auto.

Aan banden

Frankrijk nam onlangs een historisch besluit door wetgeving aan te nemen die reclame voor deze extreem goedkope kleding volledig verbiedt en stevige milieuheffingen oplegt per verkocht product. Ook moeten zij consumenten verplicht aansporen tot het repareren en hergebruik van kleding. Deze nieuwe maatregelen gaan op 1 januari 2027 in. Eerder legde Frankrijk Shein al een boete van 22 miljoen euro op. Onder meer omdat kopers spullen niet goed kunnen retourneren én omdat ze niet open zijn over het gebruik van materialen en de herkomst.

Duurzame keuzes

Kiezen voor duurdere, duurzame kleding van betere kwaliteit is beter voor de planeet, de makers en uiteindelijk ook voor je eigen portemonnee. Maar hoe kom je los van die constante stroom aan goedkope dopamine-prikkels, en waar let je op als je wilt investeren in een garderobe die wél jaren meegaat?

Laten we eerlijk zijn: ultra fast fashion is psychologisch ingenieus ontworpen om verslavend te zijn. De flitsende interfaces, tijdelijke kortingsbonnen en influencers die reusachtige ‘hauls’ laten zien, activeren direct het beloningscentrum in ons brein. Elke klik op ‘bestellen’ geeft een kortstondige kick.

De echte ontnuchtering volgt pas als het pakketje binnenkomt en de pasvorm of kwaliteit zwaar tegenvalt. Om van deze verslaving af te komen, moet je de verleiding systematisch bij de bron aanpakken.

Niet kijken, niet kopen

Verwijder winkel-apps zoals Shein, Temu en AliExpress resoluut van je telefoon. Meld je af voor al hun nieuwsbrieven en ontvolg socialmedia-accounts die wekelijks nieuwe kledingtrends promoten. Wat het oog niet ziet, hoeft het brein niet te weerstaan.

Introduceer een afkoelperiode: Voel je toch de drang om iets te kopen? Zet het item op een verlanglijstje en spreek met jezelf af dat je er minstens twee weken mee wacht. In tachtig procent van de gevallen is de initiële koopdrang tegen die tijd volledig verdwenen.

Inventariseer je eigen kast: Haal al je kleding uit de kast en leg het op je bed. Je zult schrikken van de hoeveelheid items die je amper hebt gedragen. Door je huidige garderobe opnieuw te ordenen en combinaties te maken, ontdek je dat je vaak al meer dan genoeg hebt.

Wat is kwaliteit?

Als je de switch maakt van kwantiteit naar kwaliteit, verandert je manier van winkelen. Prijs alleen is helaas geen waterdichte garantie meer; ook duurdere merken bezuinigen soms op materialen. Je moet kleding leren ‘lezen’. Dit doe je door kritisch te kijken naar de materiaalsamenstelling, de constructie en de afwerking.

Het materiaal

Kijk altijd eerst op het waslabel aan de binnenkant van een kledingstuk. Ultra fast fashion bestaat bijna volledig uit synthetische materialen zoals polyester, nylon en acryl. Dit zijn in feite plastics gemaakt van aardolie. Ze ademen niet, gaan snel stinken en verliezen bij elke wasbeurt duizenden schadelijke microplastics. Kies in plaats daarvan bewust voor natuurlijke of hoogwaardige materialen:Katoen en linnen: Sterk, ademend en ze worden vaak mooier naarmate je ze vaker draagt.

Zoek bij voorkeur naar biologisch katoen. Wol, merino en kasjmier: Deze materialen bieden natuurlijke warmte, behouden hun vorm uitstekend en hebben een zelfreinigend vermogen, waardoor je ze minder vaak hoeft te wassen.

Afwerking en naden

Draai een kledingstuk binnenstebuiten voordat je besluit het te kopen. Bij kwalitatieve kleding zijn de naden strak, recht en stevig afgewerkt, zoals met een nette overlocksteek of een Franse naad. Zie je losse draadjes, rimpelende naden of patronen die scheef op elkaar zijn genaaid? Dan is het kledingstuk snel en slordig in elkaar gezet. Doe ook altijd de lichttest: houd de stof tegen het licht. Als de stof heel dun, onregelmatig of los geweven is, zal het kledingstuk na een paar keer wassen gaan lubberen of gaten vertonen.

Knopen en ritsen

Kwaliteit herken je aan de details. Stevige metalen ritsen (bijvoorbeeld van het gerenommeerde merk YKK) gaan vele malen langer mee dan dunne, plastic ritsen die snel splijten. Controleer daarnaast of de knopen stevig zijn aangezet en of de knoopsgaten netjes zijn omboord zonder rafels.

De kringloopwinkel

De stap van ultra fast fashion naar een hoogwaardige garderobe kan in het begin financieel uitdagend aanvoelen. Een handgemaakte wollen trui of een stevige designbroek kost nu eenmaal meer dan de wegwerpvarianten van een tientje. Hier komt de lokale kringloopwinkel in beeld als de ultieme bondgenoot. In een kringloopwinkel vind je vaak kleding uit de tijd dat de textielindustrie nog niet volledig was overgeleverd aan de jacht op ultra-lage productiekosten. Kledingstukken uit de jaren ‘80, ‘90 of vroege jaren ‘00 zijn inherent vaak steviger geconstrueerd.

Winkelen in de kringloop dwingt je om te vertragen. Je kunt niet simpelweg filteren op je exacte maat of een specifieke kleur; je moet rek voor rek handmatig doorzoeken. Dit haalt de haast uit het koopproces en doorbreekt de automatische piloot van het consumeren. Bovendien is de kringloopwinkel de perfecte plek om je textielkennis in de praktijk te brengen. Door veel verschillende kledingstukken aan te raken, leer je het fysieke verschil voelen tussen goedkoop polyester en zware, kwalitatieve wol of zijde. Je traint je oog en je tastzin, terwijl je voor een fractie van de nieuwprijs unieke parels scoort die écht lang meegaan.

(Leren) Repareren

Zelfs kleding van de beste kwaliteit slijt uiteindelijk als je het maar lang genoeg draagt. Vaak zijn kleine dingen goed zelf te repareren zoals een losse naad of afgevallen knoop. Vroeger was het heel normaal om kleding te repareren of zelf te maken, tegenwoordig niet meer zo. Toch is het goed om wat basisvaardigheden te hebben met naald en draad zodat je kleding zelf kunt repareren. Op YouTube zijn veel handige tutorials te vinden over de meest gangbare kledingreparaties. En anders kun je altijd nog je/een oma in de buurt om advies vragen...

Voor moeilijker reparaties zijn er ook opties genoeg. Zo kun je bij veel lokale Repair Café’s ook terecht voor het laten repareren van kleding. Uiteraard zijn er ook professionele kledingreparateurs. maar hierbij is de afweging wel of de kosten opwegen tegen het kopen van een ‘nieuw’ kledingstuk.