Brandgevaar: veel onervaren stokers

Ze hebben even op zich laten wachten met de aanhoudend lange zomer, maar inmiddels zijn de eerste koude nachten weer een feit. De komende tijd steekt mening huishouden weer de open haard en/of houtkachel aan. Zeker als gevolg van de stijgende energieprijzen zijn er ook meer ‘prijsbewuste’ stokers bijgekomen. Dit brengt wel de nodige risico’s met zich mee.

TWENTE - Het stoken van een houtkachel, pelletkachel of open haard is voor veel mensen synoniem met een stukje warmte en belevenis in de koude maanden. Het spreekt ook de oermens in ons aan; gemoedelijk rond een vuur, veilig van alle enge beesten en lekker warm. De meeste mensen genieten instinctief van een open vuur. Maar: het stoken heeft ook zeker zijn niet charmante kanten. Zeker voor mensen met luchtwegklachten is het afzien deze tijd van het jaar. Daarnaast bestaat er niet zoiets als een geheel schone verbranding. Zelfs bij het schoonste hout komen schadelijke stoffen vrij die hinder kunnen veroorzaken. Er waren door de jaren heen dan ook oproepen om het stoken helemaal te verbieden. Tot nu toe zonder succes.

Toename van branden
Statistisch zijn er jaarlijks zo’n 2.000 schoorsteenbranden volgens de brandweer. Eind 2022-begin 2023 was er echter al een flinke piek zichtbaar. Zo waren er in februari dit jaar al meer schoorsteenbranden in Enschede dan over heel 2021. De brandweer en anderen vreesden ook al wel dat er meer schoorsteenbranden zouden ontstaan doordat er een grote groep onervaren stokers bij is gekomen. Mensen die door de hoge gasprijzen op zoek gingen naar alternatieven, zonder zich te verdiepen in de risico’s.

Brandrisico’s
Schoorsteenbranden ontstaan veelal doordat aanslag in het rookkanaal vlam vat. Het gaat dan om roet of het brandbare creosoot: deeltjes die achterblijven door onvolledige verbranding van nat of rot hout. Dit resulteert in een dikke laag teerachtige substantie die bij 500 graden vlam kan vatten. Het advies is dan ook om de schoorsteen ten minste een keer per jaar te laten vegen door een erkend bedrijf. Uiteraard het liefst voor het stookseizoen begint.

Preventie
Hoewel niet stoken eigenlijk wenselijk is, mag het wel gewoon. Maar: doe het dan wél op de goede manier, zo adviseert de brandweer. Gebruik het liefst de Zwitserse methode. Leg in de lengterichting grote blokken hout, dwars erbovenop dan blokken van dezelfde grootte. Hierop legt men blokken van 3 centimeter dik, gevolgd door weer een dwarse laag erboven. Vervolgens maakt men dit af met twee lagen dunne blokken van 2 centimeter dikte. Plaats nu aanmaakblokjes tussen de laatste twee lagen en dek het af met sprokkelhout. Zo kan het vuur van boven naar onder werken, waardoor minder schadelijke stoffen vrijkomen. Laat de luchttoevoer open, ook wanneer het vuur uit is. Pas wanneer de blokken niet meer zichtbaar gloeien kan deze dicht.